محمد تقي جعفري

182

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

با ساير اجزاء نشان نمىدهد ، اين جهان جلوه گاه عدالت بزرگ است . اينست معناى : * ( وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا ) * ( 1 ) . ( و مشيت پروردگار تو با صدق و عدالت بجريان افتاده است ) . اين عدالت را مىتوانيم عدالت وجودى يا عدالت فلسفى بناميم . نكتهء بسيار مهمى را كه در پايان اين مبحث متذكر مىشويم ، اينست كه : بدانجهت كه در تعريف عدالت « رفتار مطابق قانون » را انتخاب كرديم ، لازم است بدانيم كه مشيت و فعل خداوندى فوق قوانينى است كه ما از جهان درك مىكنيم و يا از معلومات و خواسته‌هاى خود انتزاع مىكنيم . بعبارت روشنتر عدالت خداوندى رفتار مطابق قوانينى كه ما از پديده‌ها و روابط جهان هستى با معلومات و خواسته‌هاى محدود خود ، درك و انتزاع مىكنيم ، نمىباشد ، بلكه عدالت خداوندى عبارت از رفتار مطابق حكمت متعالى ربوبى خود . با توجه به اين نكتهء بسيار مهم است كه همهء اشكالات و ابهامهايى كه گروه زيادى از مردم را در بارهء عدالت خداوندى ، در خود غوطه ور ساخته است ، به كلى مرتفع مىگردند . براى روشن شدن مطلب ، اين مثال را در نظر بگيريم : اگر ما بخواهيم عدالت الهى را مطابق قانون خواسته‌هاى خود منظور نماييم ، بايستى خداوند انسانها را بطورى بيافريند كه انسانها در همان لحظه اى كه از شكم مادر بيرون مىآيند ، اين مختصات را با خود بياورند : زيبايى حضرت يوسف [ اگر مرد باشند ] زيبايى كلئوپاتره [ اگر زن باشند ] ثروتى پايان ناپذير بطورى كه با بروز كمترين ميلى بيك خواسته شده ، فورا در اختيار آنان قرار بگيرد قدرتى كه اگر بخواهند يك كهكشان را با يكدست و كهكشان ديگرى را با دست ديگر بردارند و دور خود چرخ بزنند ، بتوانند

--> ( 1 ) الانعام آيهء 115 .